Konstanty Korwin-Piotrowski

[na podstawie Polskiego Słownika Biograficznego, s. 487-9]

 

Powrót do SYLWETEK

 

„Piotrowski (Korwin-Piotrowski) Konstanty (Konstantyn), krypt. Konst. P., P., P*** (ok. 1790 - po 1863), poeta, tłumacz. Ur. zapewnie w należącej do jego ojca wsi Bratałów Wielki w pow. żytomierskim, był synem podkomorzego pow. żytomierkiego Aleksandra (1746 - 1822) i jego drugiej żony Domiceli z Proskurów. Krztalcił się w Liceum Krzemienieckim, a następnie (od r. 1810) studiował nauki przyrodnicze, a także filologie klasyczną na Uniw. Wil. Naziązał tu kontakty towarzyskie z Euzebiuszem Słowackim. Przejawiał już wówczas, rozbudzone zapewne w Krzemieńcu, ambitne zainteresowania literackie: próbował przekładać utwory Woltera, J. Delile`a oraz „Iliadę” Homera. Nie wiadomo, czy ukończył studia.

Ok. r. 1821 piastował godność chorążego pow. żytomierskiego. Był pieczętarzem znajdującej się  w Żytomierzu loży masońskiej „Ciemności Rozproszone” (wg Stanisława Małachowskiego-Łempickiego był członkiem działającej w Rafałówce pod Łuckiem loży „Cnota Uwieńczona”).

         Posiadał część majątku Dryhłow (w pow. żytomierskim), który pod koniec zycia, po śmierci brata Kamila, przypadł mu w całości. P. wiele podróżował, w lecie 1832 poznał  w Marienbadzie  J. W. Goethego, z którym prowadzil rozmowy o literaturze (m. in. opowiadał mu o tragedii Ludwika Kropińskiego „Ludgarda”), w r. n. przesłał niemieckiemu poecie polski przekład „Leiden des jungen Werthers”, pióra Kazimierza Brodziskiego, wydany

w r. 1822. P. i jego szesciu braci pozostawali w bliskich stosunkach z Henrykiem Rzewuskim, któryośmieszył ich później w swoich „Mieszczaninach obyczajowych” (1841-3).

         W R. 1816 P. wydał i wiadomością o autorze poprzedził „Pisma pośmiertne” zmarłego w r. 1807 poety Franciszka Wiśniowskiego.

W t. r. zadebiutował - jak się zdaje - jako poeta bajkami drukawanymi w „Tygodniku Wileńskim”. Wiersze jego pojawiały się odtąd z rzadka                              w czasopismach („Dzien. Wil.” 1816, “Pam. Lwow.” 1819 - przeklady utworów J. B. Rousseau, „Wanda” 1820); osobno ogłosił Odę na śmierć Alojzego Felińskiego… (Krzemieniec 1820, autora „Barbary Radziwiłłówny” nazwał w niej swoim „lubym przyjacielem”), „List Heloizy do Abelearda … naśladowane z angielskiego” (A. Pope`a, W. 1820), Elegię napisaną z okoliczności sprowadzenia zwłok s. p.księżny Doroty Sanguszkowej do Sławuty (W. 1822), Odę Władysław Warneńczyk (Pet. 1829), przekład z angielskiego ody T. Cambella „Ostatni człowiek” (W. ok. 1830).

W r. 1830 pertraktował z wileńskim księgarzem i drukarzem Józefem Zawadzkim o wydaniu (wlasnym nakładem) tomiku Poezji, zawierającego utwory oryginalne i tłumaczone. Wyszedł on jednakże dopiero w r. 1836 w Berdyczowie i objął - poza drukowanymi wcześniej wierszami - dwie powieści poetyckie: Julia Potocka (na tle wojen polsko-kozackich w XVII w.) i Wódz w więzieniu (na tle konfederacji barskiej), nazwiązujący do „Marii” A. Malczewskiego wiersz Maryja z Kom… P. oraz kilkanaście bajek i wierszy okolicznościowych. Znalazły się tu również nowe przekłady, głównie poezji angielskiej: J. Addisina, G. G. Byrona, Pope`a, W. Wordswortha oraz kilka sonetów W. Shakespeare`a (P. był ich pierwszym u nas tłumaczem), a także wloskiej (F. Petrarka)                       i rosyjskiej (I. Kozłow).

         Ogłoszone w Poezjach utwory oryginalne P-ego spotkały się, jako przejaw anachronicznej już „klasyczności”, z surową oceną na łamach „Tygodnika Petersburskiego”, a ich autor zamilkł, i dopiero po dłuższym czasie ogłosił „wybór sonetów Szekspira, Miltona i Lorda Bajrona          z dodatkiem Hymnu Miltona” (Wil. 1850). Tom ten, współcześnie nie zauważony, wraz zinnymi pracamki translatorskimi zrehabilitował P-ego wobec potomnych; dopiero oni dostrzegli walory jego tłumaczeń z Pope`a i Shakespeare`a, a przekład „Hymnu na Boże NarodzenieMiltona

 Uważali za „znakomity, wierny , rytmiczny”, o „dużej wartości literackiej” (Stanisław Helsztyński). Spolszczenia P-ego przypomniały wydania

„Wierszy i poematów” Byrona (1954), „Sonetów” Shakespeare`a (1964) oraz antologia „Poeci języka angielskiego” (1964).

         P. był również autorem krążących w odpisach utworow patriotycznych, spośród z nich zapamietano ”wiersz jego 1863 r. […] znakomity w odpowiedzi rządowi, że prowincje południowe są wydarte, nie nasze” (Eustachy Iwanowski).

P. zapisał się u współczesnych działalnością dobroczynną, wg świadectwa Wacława Lasóckiego był „kasą wsparcia ubogich”. We wsi Pokostówka

w pow. żytomierskim ufundował rzymskokatolicką kaplicę. Uchodził za dziwaka: Iwanowski zanotował o nim m. in., że „o siódmej wieczorem kładł się do snu, zabawiał gimnastyką, po północy chodził do stodoły i młócił”.

Zmarł bezżenny. Starszy brat P-ego Eligi (1788-1863), prawnik, podkomorzy pow. żytomierskiego, w l. 1820-2 przezes Izby Kryminalnej Wołyńskiej, a następnie Sądu Głównego Guberni Wołyńskiej w Żytomierzu, kształcił się w Liceum Krzemienieckim. Był członkiem (architektem) żytomierskiej loży masońskiej „Ciemności Rozproszone”. Oglosił zbiór Mowy pogrzebowe oraz w przedmiotach prawnych miane (W. 1830), zajmował się ponadto historią: opracował Dzieje Kijowszczyzny (rkp., wyjątki druk. W „Bibl. Warsz.”) oraz wydał „Pamiętnik” Wawrzyńca Rakowskiego (z początków XVIII w., Żytomierz 1961). Zgromadził bogaty księgozbiór.

Młodszy brat P-ego Albin (1807-1876), właściciel Bratałowa Wielkiego, powstaniec 1831 r., kształcił się w Liceum Krzemienieckim, potem studiował na uniwersytecie w Wilnie, a następnie w Petersburgu, gdzie zetknął się z Adamem Mickiewiczem. Brał udział w zakładaniu na Wołyniu Tow. Kredytowego Ziemskiego. Uprawial również twórczość publicystyczną, był m. in. autorem krytycznego artykułu o „Mieszczaninach obyczajowych” H. Rzewuskiego

w leszczyńskim „Przyjacielu Ludu” (1843 nr 13-17, pod krypt. W. A. P-.)”.

 

Rościsław Skręt, Słownik Biograficzny

 

Do góry

 

Powrót do SYLWETEK